Wady stóp

Stopa swoją budową i funkcją przystosowana jest do dźwigania i elastycznego przenoszenia ciężaru ciała w czasie chodu, do amortyzowania wstrząsów powstających w czasie poruszania się. Zdrowe stopy są ważnym elementem zdrowia całego organizmu. Stopy chore, zniekształcone utrudniają poruszanie się, sprawiają ból i powodują zmęczenie.

Stopa sierpowata, wężowata

Stopa sierpowata rozwija się na skutek niedoboru miejsca w macicy w okresie prenatalnym. Typowe dla stopy sierpowatej jest jej wykrzywienie w kształcie litery C z odchyleniem wszystkich 5 stawów stępowo-śródstopnych w stronę przyśrodkową. Często powstaje pogłębiona fałda skórna na wysokości stawu Lisfranca.

sierpowataZewnętrzny łuk stopy jest wypukły i rozciągnięty, a łuk przyśrodkowy jest wklęsły. Łuk przyśrodkowy stopy na skutek skrócenia mięśnia piszczelowego przedniego podciągany jest w kierunku zwiększonego zgięcia grzbietowego i inewrsji, co też powoduje powstanie komponenty stopy wydrążonej. Przykurczone mięśnie powodują też szpotawe ustawienie pięty. Stopę sierpowatą od wężowatej można odróżnić za pomocą zdjęcia RTG głowa kości skokowej odchyla się w stronę przyśrodkową, kość łódkowata wysuwa się w kierunku bocznym, a i kość klinowata wraz z kośćmi śródstopia ponownie odchyla się przyśrodkowo przybiera kształt litery Z.sierpowata2

Stopa końsko – szpotawa

szpotawaW stopie końsko- szpotawej śródstopie i przodostopie jest przywiedzione i odwrócone, pięta podciągnięta przez skrócone ścięgno Achillesa. Bardzo przykurczone są mięśnie piszczelowe przednie i tylne oraz trójgłowy łydki. Łuk przyśrodkowy stopy jest tak mocno przykurczony że powoduje szpotawe ustawienie pięty. Dodatkowo skrócenie podeszwowych zginaczy stopy pogłębia szpotawe ustawienie pięty.

szpotawa2
W stopie końskiej skróceniu ulega ścięgno Achillesa. Przodostopie jest skierowane do dołu i mało ruchome. Stopa ustawiona jest na główkach kości śródstopia, a pięta nie dotyka podłogi. Pojawiają się bóle na skutek przeciążenia przedstopia. Podczas ruchów mięśnie łydki są stale napięte. Stopa końska może być wrodzona lub w wyniku porażenia, np. po udarze mózgowym.

Stopa hakowata –piętowa

hakowata

W tej wadzie nie stwierdza się zaburzeń kostnienia, lecz tylko zaburzenia gospodarki mięśniowej. Brak lub jest bardzo ograniczone zgięcie podeszwowe stopy. Problem jest z osiągnięciem pozycji pośredniej.

Stopa płaska

Płaskostopie jest jedną z bardziej powszechnych dolegliwości stóp. Stopa ma niski lub obniżający się łuk podłużny, który jest wynikiem niewydolności układu mięśniowo-wiązadłowego. W młodszym wieku szkolnym nie musi dostarczać bodźców bólowych, jednak zaniedbanie i brak korektywy może nieść odległe, negatywne skutki. Jeśli utrzymuje się długo, może prowadzić do zniekształceń, bolesności oraz zaburzenia funkcji stóp. Warto pamiętać, u małego dziecka występuje tzw. Płaskostopie pozorne, wynikające z nieodpowiednio wykształconych mięśni, które znika, gdy skończy ono cztery lata.

plaska
Stopa ta charakteryzuje się obniżeniem łuku podłużnego przyśrodkowego. Masa ciała dziecka ulega przesunięciu w kierunku przyśrodkowego brzegu stopy. Zostaje zaburzona cała biomechanika kończyny dolnej polegającej na zwiększonej rotacji wewnętrznej, koślawym ustawieniu kolan. Płaskostopie możemy podzielić na cztery stopnie zaawansowania:

  • Stopa płaska niewydolna -płaskostopie czynnościowe dające się leczyć ( niewydolność mm), jest najlżejszą formą płaskostopia. W odciążeniu łuki stopy ukształtowane są prawidłowo. W obciążeniu ciężarem własnym, a zwłaszcza dodatkowym ulegają one spłaszczeniu. Koślawość K piętowej w tym przypadku najczęściej nie występuje i przy wspięciu na palce zanika. Bolesność występuje po długotrwałym marszu i lokalizuje się w mm przeciążonych, a zwłaszcza po przyśrodkowej stronie sklepienia podłużnego, wzdłuż rozcięgna podeszwowego.
  • Stopa płaska wiotka – (niewydolność więzadłowa – daje się leczyć) w obciążeniu łuki stopy są spłaszczone. Występuje koślawość K piętowej. Po stronie przyśrodkowej jest uwypuklenie utworzone poprzez przemieszczoną głowę K skokowej, K łódeczkowatą. Zewnętrzny kontur łuku statycznego ulega załamaniu na skutek odwiedzenia przodostopia. Bolesność występuje w stawie skokowo-łódkowatym i w rozcięgnie podeszwowym ( bo następuje zwyrodnienie chrząstki i torebki stawowej z pojawieniem się wyrostków kostnych).
  • Stopa płaska przykurczona – (nie da się jej korygować) przyczyną, są zmiany zniekształcające lub przewlekłe zapalenie stawów stępu. Przykurcz mm strzałkowych jest wyrazem ochronnego ich napięcia przed podrażnieniem bólowym występującym przy ruchach stępu. Podudzie kończyny chorej jest szczuplejsze, widać koślawość stępu, odwiedzenie i nawrócenie przodostopia.
  • stopa płaska zesztywniała (nie da się korygować) polega na niewydolności na podłożu zmian strukturalnych – zniekształcających w obrębie stawów i kości. Utrwalona może być nie bolesna mimo dużych odkształceń. Wydolna statycznie choć nie ma zdolności dostosowania się do podłoża. Znaczne przeciążenie może powodować stany zapalne, przykurcze mm strzałkowych i długich prostowników palców.4 i 5.

Mimo wielu prowadzonych badań nie jest jasne do końca czy stopa płaska jest pierwszym, czy ostatnim ogniwem dysfunkcji w obrębie łańcucha kinematycznego kończyny dolnej. Najlepszą diagnostyką wad stóp jest gadanie RTG oraz badanie podoskopowe.

podoskopowe